De komende weken starten scholen met een voorbereidingsweek, vaak ‘voorweek’ of ‘nul-week’ genoemd. Deze periode is bedoeld om jezelf als onderwijsprofessional, samen met je team, goed voor te bereiden op het nieuwe schooljaar. Vakantie is er natuurlijk om even los te komen, te ontspannen en tijd met dierbaren door te brengen, maar het is ook een uitgelezen moment om te reflecteren op het afgelopen schooljaar: wat ging er goed en wat wil je anders of beter doen?
In de luwte kun je in je eigen tempo nieuwe doelen formuleren. Door het verstrijken van de dagen in een andere omgeving ontstaan de eerste ideeën. De motivatie groeit en intenties worden uitgesproken.
Mijn persoonlijke doelen na deze vakantie zijn meer bewegen en meer creëren en schrijven. Als onderwijsprofessional ga (nog) sterker kiezen voor een herwaardering van de pedagogiek.
En jij, wat zijn jouw doelen voor het nieuwe schooljaar?
Over die herwaardering: Als inclusiepedagoog pleit ik al jaren voor een herijking, of zelfs terugkeer, van de pedagogiek in het onderwijs. Want juist voor kinderen en jongeren voor wie leren, het begrijpen van het waarom van leerdoelen en het aangaan van relaties niet vanzelfsprekend is, zijn onze beschikbaarheid en ondersteuning zo ontzettend belangrijk. Zij worstelen vaak met motivatie en gedragsregulatie. Naast een sterke didacticus hebben deze jonge schoolgangers een sensitieve, intuïtieve pedagoog nodig, iemand die dichtbij staat en ondersteuning biedt.
Hoewel pedagogiek de afgelopen decennia soms is weggezet als ‘zacht’ of verward met therapeutische of behavioristische benaderingen, zijn didactiek en pedagogiek onlosmakelijk met elkaar verbonden. Van de leraar wordt beide verwacht. Alleen: weten is niet hetzelfde als kunnen. Congruent handelen kost tijd. De ruimte om zorgvuldig te communiceren en echt te luisteren, om te willen begrijpen, wordt niet altijd genomen.
Maak dit vanaf de start van het schooljaar, in de voorweek, gemeengoed.
Terug naar jou: Een eerste schooldag na de vakantie kan spannend zijn, zeker als je ergens nieuw begint. Nieuw zijn betekent echter niet dat je jouw eigenaarschap of jouw richting mist: jij neemt je kwaliteiten, passies en dus die in de vakantie gemaakte doelen mee. En vergeet ook zeker je Pedagogisch Statement niet! Werk je al langer op deze school, dan ben je gegroeid door ervaringen en de reflecties in de vakantie. Gebruik die reflectie:
Wat vind jij het doel van onderwijs?
Wat is het belangrijkste voor kinderen in hun ontwikkelingsjaren?
Waar hebben zij jou als didacticus én pedagoog (nog) nodig?
Welke kennis, strategieën en routines waardeer jij het meest? En weten de kinderen ook jouw waarom?
Blijf dichtbij waar jij voor staat. Oefen met stilte, geduld en beschouw waar je overtuigingen en routines zichtbaar worden in je handelen. Benoem vaker helder wat je denkt en wat je kinderen toewenst. Luister echt, ook naar dat wat niet uitgesproken wordt. Stel je mening uit en vraag door: waarom doet iemand wat ‘ie doet? Waarom voeren jullie als school bepaald beleid uit? Doen jullie de juiste dingen?
Probeer niet te overtuigen, maar te inspireren.
Duidelijk staan voor wat jij belangrijk vindt is een eerste kenmerk van een sterke pedagoog. Zeker als je ook kunt legitimeren waarom jij doet wat je doet. Mijn Statement in de praktijk blijft: Ieder kind is een verhaal en ieder kind wil leren! Nu jij…
Heb het goed (met elkaar) aankomende week.
(PS: Voor wie de vakantie nog even duurt: geniet en verwonder!)
(PPS: Oh, en het woord inclusiepedagoog heb ik geleend van Luc Greven 😉 )
