Het schooljaar staat op het punt om te beginnen (voor zuid). Met je hoofd zit je mogelijk nog in de vakantiemodus en ben je alle herinneringen en beelden nog eens de revue aan het laten passeren. Misschien ben je stiekem al bezig geweest met de eerste checklist, waarbij je een aanzet hebt gemaakt om zicht te krijgen op je taakomvang, taakopvatting en het inzetten van jouw kwaliteiten en passie(s). Jij weet namelijk als onderwijsprofessional dat werken in het onderwijs niet zomaar een baan is. Het vraagt vakmanschap, én tegelijkertijd ben je voortdurend jezelf aan het ontwikkelen! Als leraar blijft je tenslotte altijd ook leerling en blijf je jezelf willen ontwikkelen. En om niet omgeblazen te worden door het geweld van ‘alles dat moet’, stap je met jouw visie op didactiek en pedagogiek de school (weer) in. Jouw Pedagogisch Statement heb je als een surfplank onder je arm, en om te weten of de school (nog steeds) bij je past, is het goed om jezelf te (blijven) verdiepen in de visie van de school: De collectieve visie rondom pedagogiek, didactiek en hoe dit alles georganiseerd is.
Organisatie, want natuurlijk kost dit voorbereiden wel denk- en voorbereidingstijd…!
En een planning helpt je om tijd te nemen.
Niet in de laatste plaats omdat onderwijs is een complex vak is. Maar weet: Hoe beter je bent voorbereid, hoe gemakkelijker een schooljaar loopt. En vergeet ook niet dat het Nederlandse onderwijs bol staat van ‘onderwijsvernieuwing’, wat kan leiden tot een gevoel van door het bos de bomen niet meer zien. Niet weten waar te beginnen. Methodemakers en auteurs spelen hier handig op in, om nog maar te zwijgen van de verschillende (politieke) trends waar men van vindt dat jij als leraar de nadruk op dient te leggen. Laat je niet afleiden!
Het goede nieuws is ook dat de meeste vernieuwingen niet per definitie inhoudelijke vernieuwingen zijn, maar verfijningen van de inhoud door de vele onderzoeken die gedaan worden. Onderzoek waar jij als leraar niet altijd tijd voor hebt, omdat je dagdagelijks in de groep bent en daar wil bewerkstelligen dat ieder kind zich veilig voelt, ieder kind tot leren komt en alle kinderen in jouw groep zich ontwikkelen. Gelukkig kun je jezelf wel laten informeren en inspireren over wat de opbrengsten zijn rondom de nieuwste onderzoeken. Zo is er recentelijk weer nieuwe leidraad uitgekomen met strategieën om relaties op te bouwen. Want hoe je het went of keert, een kind wil van jou leren omdat het zich verbonden met je voelt: Om wie je bent en wat je inhoudelijk te vertellen hebt. Zo zijn pedagogiek en didactiek met elkaar verstrengeld.
Dus waar te beginnen, bij de relatie of de vakinhoud?
Een mooie vraag om eens aan collega’s te stellen…
Jij weet het antwoord: Met beiden!
Voor de voorbereiding op het nieuwe schooljaar zijn ‘weten waarom jij doet wat je doet’ en ‘weten waarom jullie doen wat jullie doen’ dus even essentieel. Want zo complex als dat onderwijs is, zo simpel en klein is onderwijs toch ook wel weer. De 3 x 3-vragen zijn terug te lezen in het vorige blog, maar om dieper in te gaan op het ontrafelen van onderwijs, zijn naast de negen te stellen vragen drie existentiële processen onontbeerlijk: Het bepalen van de beginsituatie (zowel individueel en die van je gehele groep) zeker na de zomer, het bepalen van je einddoel(en) (die eigenlijk al voor jou bepaald zijn, het curriculum), én bepalen hoe je van de huidige beginsituatie (het meest effectief) naar het einddoel komt… Moeilijker wordt het niet, zou je zeggen.
En voor je direct praktisch aan de slag gaat, neem écht even de ruimte om jezelf in te lezen, en jezelf inhoudelijk te verbinden. Lees over wat de visie van de school is op pedagogiek, op een pedagogisch schoolklimaat én op de didactiek en lesstructuur. Weten waarom jullie doen wat jullie doen zorgt ervoor dat jij je verbonden voelt en inhoudelijk kritisch kan zijn. (Of niet, maar dan maak je een andere schoolkeuze…) En gevoel van verbinding zorgt voor balans, zorgt ervoor dat je kan (blijven) doen wat je goed afgaat, en zorgt ervoor dat je doet wat je het leukst vindt!
In dit tweede deel ga je naast de schoolorganisatie, wat je dus inzicht in welke ruimte je hebt, jezelf verdiepen in de visie van de school:
