Blog : eigenaarschap

MaatschapWij

MaatschapWij

Met Education on Tour gingen Ronald en Inge op zoek naar de essentie van onderwijs. En ze vonden het!?

Ronald Heidanus en Inge van de Goor werkten jarenlang met hart en ziel in het onderwijs. Totdat de realiteit steeds meer begint te schuren met hun idealen van goed onderwijs. Ze besluiten samen met hun kinderen op zoek te gaan naar de essentie van goed onderwijs: Education on Tour. Een half jaar lang reizen ze van school naar school dwars door Scandinavië.

Wie is het kind? En wat heeft een kind nodig om zich te ontwikkelen? Voor Ronald Heidanus, lang werkzaam in het speciaal onderwijs en nu intern begeleider op een Jenaplanschool, zijn dit dé vragen die leerkrachten zich zouden moeten stellen. Terwijl er in het onderwijs een eenzijdige focus lijkt te liggen op de didactiek: hoe breng je kinderen zo effectief mogelijk kennis bij? Ook de onderwijsidealen van zijn vrouw Inge, docent beeldende vorming op een middelbare school, schuren steeds meer met de realiteit. “Het stond me steeds meer tegen dat toetsen en cijfers, het beoordelen van leerlingen, de belangrijkste vorm van waardering zijn. Of dat ik zoveel weerstand bij collega’s ondervind als ik leerlingen wil meenemen naar een museum.”

“Als leerkracht in je eigen klas kun je het misschien anders doen, maar schoolbreed is dat lastiger,” vertelt Ronald. “Het is een log en stroef systeem, waarin echt samenwerken een uitdaging is. Waar is de bereidheid van onderwijsmakers om anders te durven denken? Om samen de verantwoordelijkheid voor álle leerlingen op te pakken?” Ronald en Inge besluiten daarom samen met hun drie kinderen langs scholen in Denemarken, Zweden en Noorwegen te trekken. Op zoek naar de essentie van goed onderwijs.

“We liepen tegen muren aan in het Nederlandse onderwijs. Om hieruit te breken, wilden we ons laten inspireren door een ander onderwijssysteem. Ervaren hoe het ook kan.”

Rust, ruimte en waardering

Na twee jaar voorbereiden én met overeenstemming van de leerplicht komt het gezin aan in Denemarken. “Op de scholen viel ons meteen de rust op. Je ziet het in de fysiek ruime opzet van de scholen, maar ook de kleine klassen, de gezamenlijke ochtendbijeenkomsten en de ontspannen samenwerking tussen leerkrachten en leerlingen. Er is werkelijk oog voor ieder kind en hun talenten. Leerlingen werken samen, ondersteunen elkaar en dagen elkaar uit.”

Die rust en ruimte staan ook in het onderwijs in Zweden en Noorwegen centraal. Bijvoorbeeld in het curriculum en het tempo waarin leerlingen leren. “In Nederland lijken we kinderen in sneltreinvaart veel kennis en vaardigheden te willen bijbrengen. In Scandinavië gaat dit trager, waardoor er ruimte is voor nieuwsgierigheid. De meeste kinderen die wij hebben ontmoet zijn intrinsiek gemotiveerd en stellen veel vragen. Ze willen echt dingen weten.”

Hoe houden ze hier de voortgang van kinderen bij, vroegen Ronald en Inge zich af. “Een docent vertelde ons dat ze testen om hun eigen handelen te evalueren en om te bepalen aan welke lesstof een kind toe is. Cijfers worden er weinig tot niet gegeven. We zagen dat kinderen zich hierdoor ook niet met elkaar gingen vergelijken, maar elkaar juist hielpen als ze iets moeilijk vonden.”

Uitdagingen

Natuurlijk zijn er in het Scandinavische onderwijs ook uitdagingen… LEES & KIJK HIER VERDER

Education on Tour

Education on Tour

Wij zijn een familie met een droom. Een visie. Over onderwijs en opvoeding. Education. We houden van ontdekken en ‘educeren’. Deze combinatie is Education on Tour! Nieuwe ervaringen en een veranderende horizon voedt onze beleving van geluk en wijsheid. Door bewust in het leven te staan en te gaan reizen van school naar school creëren we het komende half jaar onze eigen werkelijkheid. Op zoek naar inspiratie voeden we onze kennis en ervaring. Connecting theory to life!

Het Brabants Dagblad interviewde ons eind januari.

Over pesten

Over pesten

Ronald Heidanus (37) is docent wiskunde in het voortgezet speciaal onderwijs op vmbo-school het Brederocollege in Breda.

‘Er was een tijd dat ik bloedlink werd als ik een pester in mijn klas had. Die kon dan rekenen op strafwerk, een enkeltje naar het time-outlokaal en een uitbrander. Ik pakte ze met harde hand aan, tolereerde dat gedrag echt niet in mijn klas.

Tot ik erover ging nadenken, en erover sprak met mijn leerlingen. Toen besefte ik dat ik eigenlijk, als docent, met die leerlingen hetzelfde deed als wat mij vroeger is aangedaan. Ik sloot ze buiten van de groep, isoleerde ze. Het begon aan me te knagen; zo’n aanpak paste niet bij me. Mijn pedagogisch standpunt over pesten is dat iedereen aardig is en iedereen erbij wil horen. Bovendien veranderde ik de pesters er niet mee. Ik loste niets op en besefte dat het beter was het gesprek aan te gaan.

Ik snap wél waar mijn boosheid vandaan kwam. Als kind ben ik vreselijk getreiterd. Naar huis lopen vanaf school was een hele opgave. Moet ik rennen, loopt er iemand achter me, ben ik veilig? Heel naar om zo je schooltijd te beleven.

Sinds ik docent ben, snap ik hoe pesten ontstaat. In het begin zijn beide partijen onmachtig. Eén partij pakt de macht, de andere partij is diens eigen kracht kwijt. En beide weten vaak niet hoe ze met de situatie om moeten gaan als het pesten eenmaal is begonnen. Dáár ligt de rol van de docent: je moet terug naar een nulpunt, samen de situatie herstellen. Met de pester én de gepeste. Elkaar taal leren geven om gevoelens te ondertitelen. Samen terug naar de aanleiding door deze zo klein mogelijk maken. En gooi alles open. Als ik vóél dat er iets broeit, dan begin ik mijn les niet vóórdat het probleem is besproken. De stof kan wachten, dit niet.

Dat ik dit kan meegeven aan leerlingen, vind ik mooi. Ik voelde me als kind onbegrepen en gebruik dat nu om te zorgen dat mijn leerlingen zich gehoord voelen. Zo heeft mijn pestverleden een pedagogische meerwaarde gekregen.’

RTL nieuws, over pesten

RTL nieuws, over pesten

De ‘week tegen pesten’.
Tegen. Tja. Voor zijn is het ook niet.
Uitsluiten van een systeem is nooit de oplossing.
Sterker, aangaan vraagt moed.
Heb het mogen ervaren.
En het voelt beVRIJdend!
Het is complexer dan enkel de volgende woorden.
Toch is dit interview een aanzet.
Een aanzet kinderen te educeren zichzelf te zijn!

Lees hier het artikel/interview.

Eigenaarschap

Eigenaarschap

Eigenaarschap-book

Zin in meer levenslust, meer werkplezier en meer delen daarvan met elkaar?

Boeken over leiderschap en eigenaarschap schieten als paddestoelen uit de grond. Maar wat betekent het nu eigenlijk echt? Als samenleving zitten we midden in een transitie waarbij eigen verwachtingen en eigen verantwoordelijkheden opnieuw uitgevonden worden. En uiteindelijk gaat het allemaal om jou zelf.

Het start bij herontdekken van wie je werkelijk bent en wat je werkelijk wilt. Wakker worden. Eigenaar zijn van jezelf en van jouw leven.

Wanneer je de spijker op zijn kop wilt slaan, gebruik je geen schroevendraaier. Leiderschap vraagt het juiste gereedschap.

Dit boek geeft je alvast:

  • Meer bewustzijn in wie jij zelf nu eigenlijk bent.
  • Het vermogen beter keuzes te maken die bij jou persoonlijk passen.
  • Kennis, inzicht en inspiratie om blijvend te groeien in eigenaarschap.
  • Tools om steviger in jezelf te staan, keer op keer toepasbaar.

Download het boek hier!

Terugblik op een jaar passend onderwijs

Terugblik op een jaar passend onderwijs

Balans Magazine – september/okotober 2015
themanummer ‘terugblik op een jaar passend onderwijs’

Een terugblik op onze pilot ‘SAMENkracht’. Geert Bors van Balans Magazine is in gesprek gegaan met onze leerlingen. De stem van de leerling. Spannend. Want hebben zij ook ervaren wat onze missie en visie op ons onderwijs is geweest? Blij verrast met alle uitspraken. Een bijzonder jaar, lessons learned. Ik heb mogen zien en ervaren hoe gaaf het is zelf onderwijs vorm te geven. Om leiderschap en eigenaarschap te nemen. Om buiten de kaders te denken en binnen de kaders te innoveren.

Lees het gehele artikel hier!

Het lokaal als instrument

Het lokaal als instrument

Tijdschrift voor het Economisch Onderwijs – november 2014
thema ‘beginnende docenten’

Samen met Evelien Hoekman schreven wij, ieder vanuit onze eigen context en praktijk, over: ‘Het lokaal als instrument voor de docent’. Wij vonden elkaar in de overtuiging ‘Doen Wat Werkt’ en passen onze omgeving aan op leraarstijl en de diversiteit in de groep, juist door rekening te houden met de wensen en behoeften van leerlingen. In het artikel is te lezen hoe wij de inrichting van het lokaal, vanuit ons eigen oogpunt en visie, uiteen zetten. Dat we beide het lokaal enkel als instrument zien moge duidelijk zijn.

Lees het hele artikel hier!

reportage samenkracht

reportage samenkracht

Magazine HetKind.org – november 2014
thema ‘reportage’

Vanaf het begin van het schooljaar 2014-2015 zijn Florus Bertens en ik gestart met onze pilot ‘SAMENkracht’, vernoemd naar een gelijknamig artikel uit 2013. Een VSO-klas met 24 leerlingen, die wij samen bedienen. Beschikbaarheid als belangrijkste pijler, om vanuit daar te werken aan verantwoordelijkheid en afhankelijkheid van onze leerlingen. Het anders vormgeven van onze praktijk, eigenaarschap nemen en een brug zijn om een overstap naar het regulier onderwijs mogelijk te maken.

Lees het artikel hier!

Het onderwijs van de toekomst

Het onderwijs van de toekomst

Kader Primair – juni 2013
thema ‘onderwijs van de toekomst’

Door Joëlle Poortvliet werd ik benaderd voor een interview om mijn visie op het Speciaal Onderwijs. Als het aan mij ligt, zo vertelde ik haar, verdwijnt het (Voortgezet) Speciaal Onderwijs binnen twintig jaar. En dat kan wanneer leraren en leerlingen meer van elkaar leren. Wanneer leraren leiderschap nemen over hun eigen onderwijspraktijk. Als een ‘luis in de pels’ de organisatie blijven bevragen naar het functionele waarom van de dingen die je doet en ogenschijnlijk ‘moet’ doen. ‘Apprenticeship’, of wel ‘gedragen onderwijs’ is geboren dankzij dit artikel.

Lees het artikel hier!

Moreel kompas

Moreel kompas

Jaarboek HetKind.org – juni 2014
thema ‘moreel kompas’

Samen met Hester IJsseling en Rob van der Poel verkende ik het begrip ‘moreel kompas’. En vooral wat dit betekent voor de leraar in de praktijk: ‘Geen lesje filosofie, maar met elkaar een statement maken en ernaar leven.’ Ik beschrijf het ontkoppelen van cluster4-leerlingen van wat ‘wij’ als de norm zien, het herstellen van die breuk, het empoweren van leerlingen en de functie van time-out en time-in. Het moreel kompas dat veel te maken heeft met het opschorten van mijn eigen oordeel om zo samen met de leerling te onderzoeken wat zij nodig hebben.

Bestel het boek hier!