Blog : leiderschap

Over pesten

Over pesten

Ronald Heidanus (37) is docent wiskunde in het voortgezet speciaal onderwijs op vmbo-school het Brederocollege in Breda.

‘Er was een tijd dat ik bloedlink werd als ik een pester in mijn klas had. Die kon dan rekenen op strafwerk, een enkeltje naar het time-outlokaal en een uitbrander. Ik pakte ze met harde hand aan, tolereerde dat gedrag echt niet in mijn klas.

Tot ik erover ging nadenken, en erover sprak met mijn leerlingen. Toen besefte ik dat ik eigenlijk, als docent, met die leerlingen hetzelfde deed als wat mij vroeger is aangedaan. Ik sloot ze buiten van de groep, isoleerde ze. Het begon aan me te knagen; zo’n aanpak paste niet bij me. Mijn pedagogisch standpunt over pesten is dat iedereen aardig is en iedereen erbij wil horen. Bovendien veranderde ik de pesters er niet mee. Ik loste niets op en besefte dat het beter was het gesprek aan te gaan.

Ik snap wél waar mijn boosheid vandaan kwam. Als kind ben ik vreselijk getreiterd. Naar huis lopen vanaf school was een hele opgave. Moet ik rennen, loopt er iemand achter me, ben ik veilig? Heel naar om zo je schooltijd te beleven.

Sinds ik docent ben, snap ik hoe pesten ontstaat. In het begin zijn beide partijen onmachtig. Eén partij pakt de macht, de andere partij is diens eigen kracht kwijt. En beide weten vaak niet hoe ze met de situatie om moeten gaan als het pesten eenmaal is begonnen. Dáár ligt de rol van de docent: je moet terug naar een nulpunt, samen de situatie herstellen. Met de pester én de gepeste. Elkaar taal leren geven om gevoelens te ondertitelen. Samen terug naar de aanleiding door deze zo klein mogelijk maken. En gooi alles open. Als ik vóél dat er iets broeit, dan begin ik mijn les niet vóórdat het probleem is besproken. De stof kan wachten, dit niet.

Dat ik dit kan meegeven aan leerlingen, vind ik mooi. Ik voelde me als kind onbegrepen en gebruik dat nu om te zorgen dat mijn leerlingen zich gehoord voelen. Zo heeft mijn pestverleden een pedagogische meerwaarde gekregen.’

reportage samenkracht

reportage samenkracht

Magazine HetKind.org – november 2014
thema ‘reportage’

Vanaf het begin van het schooljaar 2014-2015 zijn Florus Bertens en ik gestart met onze pilot ‘SAMENkracht’, vernoemd naar een gelijknamig artikel uit 2013. Een VSO-klas met 24 leerlingen, die wij samen bedienen. Beschikbaarheid als belangrijkste pijler, om vanuit daar te werken aan verantwoordelijkheid en afhankelijkheid van onze leerlingen. Het anders vormgeven van onze praktijk, eigenaarschap nemen en een brug zijn om een overstap naar het regulier onderwijs mogelijk te maken.

Lees het artikel hier!

Het onderwijs van de toekomst

Het onderwijs van de toekomst

Kader Primair – juni 2013
thema ‘onderwijs van de toekomst’

Door Joëlle Poortvliet werd ik benaderd voor een interview om mijn visie op het Speciaal Onderwijs. Als het aan mij ligt, zo vertelde ik haar, verdwijnt het (Voortgezet) Speciaal Onderwijs binnen twintig jaar. En dat kan wanneer leraren en leerlingen meer van elkaar leren. Wanneer leraren leiderschap nemen over hun eigen onderwijspraktijk. Als een ‘luis in de pels’ de organisatie blijven bevragen naar het functionele waarom van de dingen die je doet en ogenschijnlijk ‘moet’ doen. ‘Apprenticeship’, of wel ‘gedragen onderwijs’ is geboren dankzij dit artikel.

Lees het artikel hier!

Moreel kompas

Moreel kompas

Jaarboek HetKind.org – juni 2014
thema ‘moreel kompas’

Samen met Hester IJsseling en Rob van der Poel verkende ik het begrip ‘moreel kompas’. En vooral wat dit betekent voor de leraar in de praktijk: ‘Geen lesje filosofie, maar met elkaar een statement maken en ernaar leven.’ Ik beschrijf het ontkoppelen van cluster4-leerlingen van wat ‘wij’ als de norm zien, het herstellen van die breuk, het empoweren van leerlingen en de functie van time-out en time-in. Het moreel kompas dat veel te maken heeft met het opschorten van mijn eigen oordeel om zo samen met de leerling te onderzoeken wat zij nodig hebben.

Bestel het boek hier!