Inclusieve Cultuur

De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Weglachen

Gefrustreerd zat Sabine aan haar bureau, terwijl ze de rapporten van haar kinderen doorbladerde. Haar gedachten dwaalden af naar Lisa, een jong meisje dat constant de grenzen opzocht en overging. De laatste maanden had Sabine het steeds moeilijker met haar gedrag. “Ik ben echt wel klaar met haar,” mompelde ze in stilte, terwijl ze haar pen over het blad liet gaan. Tegelijkertijd een ogenschijnlijk verzachtende gedachte: “Maar hoe kan dat kind zich ook anders gedragen, als haar moeder haar steeds afsnauwt!?” De beelden van de weinig steunende gesprekken die ze had gevoerd met haar collega’s kwamen in haar op.  Laatst

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De ondersteuningsdriehoek rondmaken

‘Wie snel wil reizen, reist alleen; wie ver wil komen, reist samen’– Afrikaans spreekwoord De ondersteuningsdriehoek van ouders, leraar* en externe professional is van cruciaal belang voor het realiseren van inclusief onderwijs. Deze samenwerking zorgt er namelijk voor dat elk kind de juiste ondersteuning krijgt. Sterker, dat die ondersteuning de andere kinderen óók iets oplevert… De effectiviteit van de samenwerking begint daarom bij een sterke communicatie. Helaas komt het nog regelmatig voor dat ouders zich niet begrepen of onvoldoende betrokken voelen bij het vormgeven van de onderwijspraktijk van hun kind en die van andere kinderen. Dit leidt vaak tot gevoelens van

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Spreek je uit!

Het creëren van een effectieve en duurzame inclusieve schoolcultuur vereist meer dan alleen beleidsmatige intenties; het vraagt om een diepgeworteld functioneel fundament van vertrouwen en psychologische veiligheid. Deze elementen zijn essentieel voor het optimaliseren van zowel de leerprestaties van kinderen als de professionele ontwikkeling van leraren. Maar ze zijn ook cruciaal voor het omgaan met de complexiteit die inclusief onderwijs met zich meebrengt. Managementgoeroe Patrick Lencioni beschrijft in zijn boek de ‘Vijf frustraties van teamwork’, een heldere hiërarchie van disfuncties die teams belemmeren in hun prestaties. De basis van zijn piramide wordt gevormd door de afwezigheid van vertrouwen. Zonder fundamenteel vertrouwen tussen teamleden

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

De 25 lessen van 2025

In mijn dagelijkse werk als (inclusie)pedagoog, zowel op de twee scholen waar ik vast werkzaam ben als tijdens de diverse trajecten van teamtraining en co-teaching die ik elders begeleid, kom ik dagelijks in aanraking met de dynamiek en de uitdagingen van het onderwijs. Want onderwijs is een dynamisch en een uitdagend vak, gevuld met momenten van diepe verbinding, onverwachte leerervaringen en de constante drang om het potentieel van elk kind (of lees ‘jongere’) zichtbaar te maken. Uit al deze waardevolle ervaringen, observaties en gesprekken heb ik 25 essentiële lessen gedestilleerd. Deze lessen zijn specifiek gericht aan jou, de leraar (of

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De knuppel of de handschoen

In de hedendaagse discussie over inclusief onderwijs hoor ik vaak krachtige en emotionele argumenten. Maar het is essentieel wanneer je inclusie in het onderwijs wilt begrijpen, om dit vanuit een abstract en feitelijk perspectief te beschouwen. Inclusie is niet alleen een moreel appèl, gericht op het zien van het potentieel van het kind en het bieden van evenwaardige kansen voor elk kind, maar de realiteit is complex en vraagt om een kritische blik. Gisteren las ik een tekst op LinkedIn, van een autoriteit op het gebied van gedragsproblemen. De schrijver wierp licht op de uitdagingen die leraren tegenkomen in hun

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

De nieuwe trend

Mijn oog viel deze week op drie verschillende berichten uit drie verschillende landen. Een eenzelfde boodschap verbond ze alle: ‘Het onderwijs faalt niet vanwege de leraren. Het faalt door wat er van hen verwacht wordt, namelijk dat zij vertrouwenspersonen, bemiddelaars, maatschappelijk werkers, sociaal werkers, verzorgers, wonderdoeners én dus ook leraar zijn. En waar tegelijkertijd vlekkeloze toetsresultaten verwacht worden!?’ Logisch dus dat kinderen een enorme spanning ervaren bij leraren, in een tijd waar vergelijken ook nog eens hoogtij viert en geduld een vergeten goed is. Deze spanning vertaalt zich in wat men als probleemgedrag kadert. En dat moet buiten de klas

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De gemeenschapsschool #1 De Pedagogische Opdracht

In de levendige gangen van basisschool De Barricade klopt een ander ritme. Deze school is niet louter een gebouw met klaslokalen, maar ademt als een soort levend organisme. Het is een hechte gemeenschap waar ieder kind, iedere leraar, iedere ouder en iedere (externe) professional een onmisbare cel vormen. Eva, de intern begeleider had eerder jarenlang elders gezien hoe individuele problemen geïsoleerde frustraties konden veroorzaken, het gevoel van onmacht. Of zelfs collectieve handelingsverlegenheid. En het waren de handelingsplannen en later toelaatbaarheidsverklaringen die als een ziekte het gezonde gedrag en kwaliteiten van een kind ondermijnde. Ook de psychologen Rosenthal en Jacobson zouden

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Gunnen uitvechten in de media

Het was me een weekje wel. De verkiezingen op hoogspanning, met een Trumpiaanse nasleep over de uitslag. En over de mogelijk eerste homoseksuele premier. Je zou het niet verwachten hier in Nederland. Maar ook inclusie was vorige week als opiniestuk en een daarop volgende reactie een actueel thema in de media. Wat de analogie tussen de verkiezingen en inclusie is? Dat zowel ons land, als onze opvattingen nogal verdeeld zijn. Van optimisme tegenover uiterst rechts, van ‘inclusie dichtbij’ tot ‘inclusie is slecht onderwijs voor iedereen’. Ergens toch goed uitgekiend dat ik juist die week startte een nieuw micro-blog op Instagram. Alsof dit

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Alle ruimte ervaren voor inclusief onderwijs

De onderstaande tekst is ooit in opdracht opgetekend door Thomas Dal van Doorlotje(.nl), de foto hierboven is van Bram Delmee. Echter is deze tekst nooit eerder gepubliceerd. Van de week werd ik door een gesprek over ‘inclusiever onderwijs’ getriggerd en deel daarom deze tekst alsnog. Dit delen heeft als doel om als opmaat te dienen voor een serie over inclusief onderwijs en leiderschap. Ten tijde van mijn werk als ‘inclusiepedagoog’ heb ik deze twee thema’s dieper mogen leren verstaan. Sterker, ze zijn nauw met elkaar verbonden, zo niet verstrengeld. Ik durf zelfs de stelling te poneren dat ‘sterk leiderschap leidt

Lees meer »