begrijpen

De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Valkuilen van de beginnende leraar #3

Elk schooljaar verwelkomen we nieuwe leraren. Ze stappen de school binnen met een hoofd vol theorieën en een hart vol idealen, klaar om het verschil te maken. Maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. De beginnende leraar stuit al snel op onverwachte valkuilen: van pedagogisch-didactische onzekerheden tot het omgaan met complexe klassensituaties. Vaak voelen zij zich minder effectief dan hun ervaren collega’s en worstelen ze met het ontwikkelen van een zelfverzekerde houding voor de groep. En juist in deze cruciale fase is structurele ondersteuning geen luxe, maar een absolute noodzaak. We kunnen het ons in het onderwijs niet veroorloven om deze

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Het zuivere gesprek

Eva keek Minke indringend aan. “Minke, we moeten de pedagogische driehoek herstellen, weer rondmaken, en dat begint met een zuiver gesprek. De ouders van Tim hadden het ongemak van hun zoon niet alleen moeten ’teruggeven’ in de vorm van kritiek. Zij hadden Tim moeten leren om zelf, eventueel met hun ondersteuning, zich uit te spreken naar jou. Alleen dan had Tim jouw werkelijke intentie gezien, en had jij je niet hoeven te verdedigen.” Minke knikte langzaam. Ze begon te begrijpen wat Eva bedoelde. Het ging niet om wie gelijk had, maar om het herstellen van de verbinding. Oftewel, het herstel

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Bang voor ouders

De recente woordenwisseling met de ouders van Tim zoemde nog na in Minke’s hoofd. Wat zij bedoelde als een oprechte, bemoedigende reactie op Tims onduidelijke buikpijn – “Dan kan ik er niet zoveel mee” – was in het verkeerde keelgat geschoten. Tim had het opgevat als een aanval, een kleinerende opmerking. De ouders van Tim hadden haar dat tijdens het gesprek pijnlijk duidelijk gemaakt. Minke had zich verdedigd door haar intenties uit te leggen, maar het ongemak bleef hangen. Ze zou het met Tim gaan bespreken. Een week later diende er zich een vergelijkbaar scenario zich aan. Tim, die de

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Valkuilen van de beginnende leraar #2

Elk schooljaar studeren nieuwe leraren af. Ze stappen fris de school binnen met een hoofd vol theorieën en een hart vol idealen, klaar om het verschil te maken. Maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. De beginnende leraar stuit al snel op onverwachte valkuilen: van het omgaan met complex gedrag tot het delen met ouders wat er van hun kind verwacht wordt. Regelmatig worstelen ze met het ontwikkelen van een zelfverzekerde houding voor de groep, maar ook met hoe zij zich verhouden tot ouders. En juist in deze cruciale, beginnende fase is structurele ondersteuning geen luxe, maar een absolute noodzaak. Om

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Weglachen

Gefrustreerd zat Sabine aan haar bureau, terwijl ze de rapporten van haar kinderen doorbladerde. Haar gedachten dwaalden af naar Lisa, een jong meisje dat constant de grenzen opzocht en overging. De laatste maanden had Sabine het steeds moeilijker met haar gedrag. “Ik ben echt wel klaar met haar,” mompelde ze in stilte, terwijl ze haar pen over het blad liet gaan. Tegelijkertijd een ogenschijnlijk verzachtende gedachte: “Maar hoe kan dat kind zich ook anders gedragen, als haar moeder haar steeds afsnauwt!?” De beelden van de weinig steunende gesprekken die ze had gevoerd met haar collega’s kwamen in haar op.  Laatst

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Jij vindt mijn les niet belangrijk

Bij het binnengaan van het lokaal van Gea zag Eva meteen dat er iets mis was. Gea was zichtbaar ontdaan, sterker nog, ze kookte van woede. Het kon niet anders dan dat Eva tijd nam om te horen wat er speelde. “Ik ben zo ontzettend boos op Monique!” begon Gea, vakleerkracht, haar stem hoog van frustratie. “Weer is het zo dat een kind uit haar klas niet naar mijn les is toegekomen. Ik vind dat écht niet kunnen!” Eva wachtte geduldig tot Gea was uitgeraasd. Ze kon haar helemaal volgen. Monique worstelde enorm met haar leraarstijl. Hoe graag ze ook

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Spreek je uit!

Het creëren van een effectieve en duurzame inclusieve schoolcultuur vereist meer dan alleen beleidsmatige intenties; het vraagt om een diepgeworteld functioneel fundament van vertrouwen en psychologische veiligheid. Deze elementen zijn essentieel voor het optimaliseren van zowel de leerprestaties van kinderen als de professionele ontwikkeling van leraren. Maar ze zijn ook cruciaal voor het omgaan met de complexiteit die inclusief onderwijs met zich meebrengt. Managementgoeroe Patrick Lencioni beschrijft in zijn boek de ‘Vijf frustraties van teamwork’, een heldere hiërarchie van disfuncties die teams belemmeren in hun prestaties. De basis van zijn piramide wordt gevormd door de afwezigheid van vertrouwen. Zonder fundamenteel vertrouwen tussen teamleden

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De knuppel of de handschoen

In de hedendaagse discussie over inclusief onderwijs hoor ik vaak krachtige en emotionele argumenten. Maar het is essentieel wanneer je inclusie in het onderwijs wilt begrijpen, om dit vanuit een abstract en feitelijk perspectief te beschouwen. Inclusie is niet alleen een moreel appèl, gericht op het zien van het potentieel van het kind en het bieden van evenwaardige kansen voor elk kind, maar de realiteit is complex en vraagt om een kritische blik. Gisteren las ik een tekst op LinkedIn, van een autoriteit op het gebied van gedragsproblemen. De schrijver wierp licht op de uitdagingen die leraren tegenkomen in hun

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Valkuilen van de beginnende leraar #1

Elk schooljaar verwelkomen we een nieuwe generatie leraren. Ze stappen de school binnen met een hoofd vol theorieën en een hart vol idealen, klaar om het verschil te maken. Maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. De beginnende leraar stuit al snel op onverwachte valkuilen: van pedagogisch-didactische onzekerheden tot het omgaan met complexe klassensituaties. Vaak voelen ze zich minder effectief dan hun ervaren collega’s en worstelen ze met het ontwikkelen van een zelfverzekerde houding voor de groep. En juist in deze cruciale fase is structurele ondersteuning geen luxe, maar een absolute noodzaak. We kunnen het ons in het onderwijs niet veroorloven

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

De nieuwe trend

Mijn oog viel deze week op drie verschillende berichten uit drie verschillende landen. Een eenzelfde boodschap verbond ze alle: ‘Het onderwijs faalt niet vanwege de leraren. Het faalt door wat er van hen verwacht wordt, namelijk dat zij vertrouwenspersonen, bemiddelaars, maatschappelijk werkers, sociaal werkers, verzorgers, wonderdoeners én dus ook leraar zijn. En waar tegelijkertijd vlekkeloze toetsresultaten verwacht worden!?’ Logisch dus dat kinderen een enorme spanning ervaren bij leraren, in een tijd waar vergelijken ook nog eens hoogtij viert en geduld een vergeten goed is. Deze spanning vertaalt zich in wat men als probleemgedrag kadert. En dat moet buiten de klas

Lees meer »