begrijpen

De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Spreek je uit!

Het creëren van een effectieve en duurzame inclusieve schoolcultuur vereist meer dan alleen beleidsmatige intenties; het vraagt om een diepgeworteld functioneel fundament van vertrouwen en psychologische veiligheid. Deze elementen zijn essentieel voor het optimaliseren van zowel de leerprestaties van kinderen als de professionele ontwikkeling van leraren. Maar ze zijn ook cruciaal voor het omgaan met de complexiteit die inclusief onderwijs met zich meebrengt. Managementgoeroe Patrick Lencioni beschrijft in zijn boek de ‘Vijf frustraties van teamwork’, een heldere hiërarchie van disfuncties die teams belemmeren in hun prestaties. De basis van zijn piramide wordt gevormd door de afwezigheid van vertrouwen. Zonder fundamenteel vertrouwen tussen teamleden

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De knuppel of de handschoen

In de hedendaagse discussie over inclusief onderwijs hoor ik vaak krachtige en emotionele argumenten. Maar het is essentieel wanneer je inclusie in het onderwijs wilt begrijpen, om dit vanuit een abstract en feitelijk perspectief te beschouwen. Inclusie is niet alleen een moreel appèl, gericht op het zien van het potentieel van het kind en het bieden van evenwaardige kansen voor elk kind, maar de realiteit is complex en vraagt om een kritische blik. Gisteren las ik een tekst op LinkedIn, van een autoriteit op het gebied van gedragsproblemen. De schrijver wierp licht op de uitdagingen die leraren tegenkomen in hun

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Valkuilen van de beginnende leraar #1

Elk schooljaar verwelkomen we een nieuwe generatie leraren. Ze stappen de school binnen met een hoofd vol theorie en een hart vol idealen, klaar om het verschil te maken. Maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. De beginnende leraar stuit al snel op onverwachte valkuilen: van pedagogisch-didactische onzekerheden tot het omgaan met complexe klassensituaties. Vaak voelen ze zich minder effectief dan hun ervaren collega’s, en worstelen ze met het ontwikkelen van een zelfverzekerde houding voor de groep. En juist in deze cruciale fase is structurele ondersteuning geen luxe, maar een absolute noodzaak. We kunnen het ons in het onderwijs niet veroorloven

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

De nieuwe trend

Mijn oog viel deze week op drie verschillende berichten uit drie verschillende landen. Een eenzelfde boodschap verbond ze alle: ‘Het onderwijs faalt niet vanwege de leraren. Het faalt door wat er van hen verwacht wordt, namelijk dat zij vertrouwenspersonen, bemiddelaars, maatschappelijk werkers, sociaal werkers, verzorgers, wonderdoeners én dus ook leraar zijn. En waar tegelijkertijd vlekkeloze toetsresultaten verwacht worden!?’ Logisch dus dat kinderen een enorme spanning ervaren bij leraren, in een tijd waar vergelijken ook nog eens hoogtij viert en geduld een vergeten goed is. Deze spanning vertaalt zich in wat men als probleemgedrag kadert. En dat moet buiten de klas

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Ieder kind is een verhaal

Ieder kind is een verhaal! En toch. Zelfs na mijn opleiding had ik nog geen idee. Voor de lerarenopleiding ontmoette ik Renée, een meisje van 14 jaar en meervoudig gehandicapt. Ze was blind en had het IQ van een pasgeboren baby. Ik moest (omdat ik stagiaire was) haar begeleiden, eten geven en haar verschonen. Ik weet nog dat ik een enorme weerstand voelde als 17-jarige puber. Zo’n kind kan toch geen contact maken? Dacht ik… LEES VERDER Na het afronden van de lerarenopleiding confronteerde Robert mij met iets waarvan ik dacht dat alleen ik dat wist: “U heeft écht een

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Een klik met ieder kind

“Soms klikt het gewoon niet met iemand,” hoor ik de ouder zeggen. Met een: “Ik heb dat op mijn werk ook wel eens,” wordt enige ruimte om nog een vraag te stellen mij ontnomen. De ouder probeert het oordeel dat hun kind van de nieuwe leraar heeft te legitimeren. Een leraar die alles heeft geprobeerd om het kind een positief gevoel van relatie te laten ervaren. En tegen muren opliep. Het moet wel van twee kanten komen. Soms is er wel een klik, maar wanneer er gestuurd wordt op verwachtingen, komt de leraar te dicht bij de kwetsbaarheid van het

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Gunnen uitvechten in de media

Het was me een weekje wel. De verkiezingen op hoogspanning, met een Trumpiaanse nasleep over de uitslag. En over de mogelijk eerste homoseksuele premier. Je zou het niet verwachten hier in Nederland. Maar ook inclusie was vorige week als opiniestuk en een daarop volgende reactie een actueel thema in de media. Wat de analogie tussen de verkiezingen en inclusie is? Dat zowel ons land, als onze opvattingen nogal verdeeld zijn. Van optimisme tegenover uiterst rechts, van ‘inclusie dichtbij’ tot ‘inclusie is slecht onderwijs voor iedereen’. Ergens toch goed uitgekiend dat ik juist die week startte een nieuw micro-blog op Instagram. Alsof dit

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Als een kaartenhuis

Tijdens het openingsspel werd hij door de gymdocent een eerste keer aan de kant gezet!? Hij deed ogenschijnlijk iets verkeerd. Met een blik van onbegrip droop hij af. De eerste keer was het niet, trouwens. En dat wist hij. Even daarvoor, in de vroege ochtend, was hij eigenlijk al drie, vier keer op zijn plek gezet. In de klas was de ander er klaar mee, zo werd hem verteld. Een potlood werd uit zijn hand gegrist. De grote hand van de ander zette zijn hoofd in beweging naar daar waar gekeken diende te worden. Het haalde hem zichtbaar uit de

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Teleurstelling naast me neerleggen

Een tijd geleden kon ik me enorm frustreren over het gebrek aan begrip over of rondom inclusief onderwijs. De gevarieerde samenleving is in Nederland een feit (van Houten, 2004), evenals dat we het als samenleving enorm lastig vinden om te leren omgaan met deze diversiteit. Om grip of begrip te krijgen zijn we in de jeugdzorg en het onderwijs al vanaf 1920 een nieuw psychiatrisch perspectief gaan ontwikkelen op de opvoeding, medicalisering dat in de slipstream volgde. In 1949 werden de LOM-scholen gecreëerd, scholen voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden. En net als bij een ‘time-out’ in een school: Wanneer

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Op naar het nieuwe schooljaar #2

Het schooljaar staat op het punt om te beginnen (voor zuid). Met je hoofd zit je mogelijk nog in de vakantiemodus en ben je alle herinneringen en beelden nog eens de revue aan het laten passeren. Misschien ben je stiekem al bezig geweest met de eerste checklist, waarbij je een aanzet hebt gemaakt om zicht te krijgen op je taakomvang, taakopvatting en het inzetten van jouw kwaliteiten en passie(s). Jij weet namelijk als onderwijsprofessional dat werken in het onderwijs niet zomaar een baan is. Het vraagt vakmanschap, én tegelijkertijd ben je voortdurend jezelf aan het ontwikkelen! Als leraar blijft je

Lees meer »