Visie

De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Geen protocol, een omgangsmanifest

Op De Barricade, daar waar elk verhaal telt, was er geen gedragsprotocol. In plaats daarvan lag er het Omgangsmanifest. Het was geen lijst met verboden en geboden, maar een levende leidraad, geboren uit diepgaande gesprekken over hoe ze, als gemeenschap en inclusief met elkaar wilden omgaan. Jarenlang had Eva gestreden tegen de verstikkende invloed van protocollen. Zij geloofde stellig, gevoed door haar liefde en begrip voor de pedagogiek, dat onderwijs fenomenologisch van aard is. “Geen enkel moment of situatie is hetzelfde,” herhaalde ze vaak, “en elk kind verdient een respons die past bij dat moment, niet bij een vooraf opgesteld

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De gemeenschapsschool #2

In de levendige gangen van basisschool De Barricade klopt een ander ritme. Deze school is niet louter een gebouw met klaslokalen, maar ademt als een soort levend organisme. Het is een hechte gemeenschap waar ieder kind, iedere leraar, iedere ouder en iedere (externe) professional een onmisbare cel vormt. De directeur had na jarenlange ervaringen op verschillende scholen, vanuit verschillende onderwijsconcepten, ervaren dat een goede start op school geen sinecure is. Steeds meer jonge kinderen zag hij met een ‘achterstand’ aan de kleuterschool beginnen. En hij gruwelde dat woord overigens, omdat het even paradoxaal als omstreden is: Het woord wekt volgens

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De knuppel of de handschoen

In de hedendaagse discussie over inclusief onderwijs hoor ik vaak krachtige en emotionele argumenten. Maar het is essentieel wanneer je inclusie in het onderwijs wilt begrijpen, om dit vanuit een abstract en feitelijk perspectief te beschouwen. Inclusie is niet alleen een moreel appèl, gericht op het zien van het potentieel van het kind en het bieden van evenwaardige kansen voor elk kind, maar de realiteit is complex en vraagt om een kritische blik. Gisteren las ik een tekst op LinkedIn, van een autoriteit op het gebied van gedragsproblemen. De schrijver wierp licht op de uitdagingen die leraren tegenkomen in hun

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

De nieuwe trend

Mijn oog viel deze week op drie verschillende berichten uit drie verschillende landen. Een eenzelfde boodschap verbond ze alle: ‘Het onderwijs faalt niet vanwege de leraren. Het faalt door wat er van hen verwacht wordt, namelijk dat zij vertrouwenspersonen, bemiddelaars, maatschappelijk werkers, sociaal werkers, verzorgers, wonderdoeners én dus ook leraar zijn. En waar tegelijkertijd vlekkeloze toetsresultaten verwacht worden!?’ Logisch dus dat kinderen een enorme spanning ervaren bij leraren, in een tijd waar vergelijken ook nog eens hoogtij viert en geduld een vergeten goed is. Deze spanning vertaalt zich in wat men als probleemgedrag kadert. En dat moet buiten de klas

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De gemeenschapsschool

In de levendige gangen van basisschool De Barricade klopt een ander ritme. Deze school is niet louter een gebouw met klaslokalen, maar ademt als een soort levend organisme. Het is een hechte gemeenschap waar ieder kind, iedere leraar, iedere ouder en iedere (externe) professional een onmisbare cel vormen. Eva, de intern begeleider had eerder jarenlang elders gezien hoe individuele problemen geïsoleerde frustraties konden veroorzaken, het gevoel van onmacht. Of zelfs collectieve handelingsverlegenheid. En het waren de handelingsplannen en later toelaatbaarheidsverklaringen die als een ziekte het gezonde gedrag en kwaliteiten van een kind ondermijnde. Ook de psychologen Rosenthal en Jacobson zouden

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Ieder kind is een verhaal

Ieder kind is een verhaal! En toch. Zelfs na mijn opleiding had ik nog geen idee. Voor de lerarenopleiding ontmoette ik Renée, een meisje van 14 jaar en meervoudig gehandicapt. Ze was blind en had het IQ van een pasgeboren baby. Ik moest (omdat ik stagiaire was) haar begeleiden, eten geven en haar verschonen. Ik weet nog dat ik een enorme weerstand voelde als 17-jarige puber. Zo’n kind kan toch geen contact maken? Dacht ik… LEES VERDER Na het afronden van de lerarenopleiding confronteerde Robert mij met iets waarvan ik dacht dat alleen ik dat wist: “U heeft écht een

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Gunnen uitvechten in de media

Het was me een weekje wel. De verkiezingen op hoogspanning, met een Trumpiaanse nasleep over de uitslag. En over de mogelijk eerste homoseksuele premier. Je zou het niet verwachten hier in Nederland. Maar ook inclusie was vorige week als opiniestuk en een daarop volgende reactie een actueel thema in de media. Wat de analogie tussen de verkiezingen en inclusie is? Dat zowel ons land, als onze opvattingen nogal verdeeld zijn. Van optimisme tegenover uiterst rechts, van ‘inclusie dichtbij’ tot ‘inclusie is slecht onderwijs voor iedereen’. Ergens toch goed uitgekiend dat ik juist die week startte een nieuw micro-blog op Instagram. Alsof dit

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Teleurstelling naast me neerleggen

Een tijd geleden kon ik me enorm frustreren over het gebrek aan begrip over of rondom inclusief onderwijs. De gevarieerde samenleving is in Nederland een feit (van Houten, 2004), evenals dat we het als samenleving enorm lastig vinden om te leren omgaan met deze diversiteit. Om grip of begrip te krijgen zijn we in de jeugdzorg en het onderwijs al vanaf 1920 een nieuw psychiatrisch perspectief gaan ontwikkelen op de opvoeding, medicalisering dat in de slipstream volgde. In 1949 werden de LOM-scholen gecreëerd, scholen voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden. En net als bij een ‘time-out’ in een school: Wanneer

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Op naar het nieuwe schooljaar #2

Het schooljaar staat op het punt om te beginnen (voor zuid). Met je hoofd zit je mogelijk nog in de vakantiemodus en ben je alle herinneringen en beelden nog eens de revue aan het laten passeren. Misschien ben je stiekem al bezig geweest met de eerste checklist, waarbij je een aanzet hebt gemaakt om zicht te krijgen op je taakomvang, taakopvatting en het inzetten van jouw kwaliteiten en passie(s). Jij weet namelijk als onderwijsprofessional dat werken in het onderwijs niet zomaar een baan is. Het vraagt vakmanschap, én tegelijkertijd ben je voortdurend jezelf aan het ontwikkelen! Als leraar blijft je

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Alle ruimte ervaren voor inclusief onderwijs

De onderstaande tekst is ooit in opdracht opgetekend door Thomas Dal van Doorlotje(.nl), de foto hierboven is van Bram Delmee. Echter is deze tekst nooit eerder gepubliceerd. Van de week werd ik door een gesprek over ‘inclusiever onderwijs’ getriggerd en deel daarom deze tekst alsnog. Dit delen heeft als doel om als opmaat te dienen voor een serie over inclusief onderwijs en leiderschap. Ten tijde van mijn werk als ‘inclusiepedagoog’ heb ik deze twee thema’s dieper mogen leren verstaan. Sterker, ze zijn nauw met elkaar verbonden, zo niet verstrengeld. Ik durf zelfs de stelling te poneren dat ‘sterk leiderschap leidt

Lees meer »