Inclusie

Onderwijs
Ronald Heidanus

De schoffel in de grond: Vier concrete stappen voor inclusief onderwijs

Nederland koestert het beeld van een inclusieve en gelijke samenleving, waar ieder kind de kans krijgt zich optimaal te ontwikkelen. Toch vertelt de realiteit van ons onderwijssysteem een ander verhaal, een verhaal waarin diepgewortelde institutionele segregatie een sluimerend gif is dat elke poging tot werkelijke inclusie ondermijnt. De recente berichtgeving over ‘Geen passende lesmethodes in het speciaal onderwijs’, waarin 16-jarigen noodgedwongen uit groep 3-boeken leren, is niet zomaar een anekdote. Het is een pijnlijk duidelijk bewijs van hoe versnipperd ons onderwijslandschap en -systeem opereert, en hoe dit leidt tot ongelijkheid en onbenut potentieel. Institutionele segregatie manifesteert zich in het Nederlandse

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

Geen passende methodes

Nederland koestert het beeld van een inclusieve en gelijke samenleving, waar ieder kind de kans krijgt zich optimaal te ontwikkelen. Toch vertelt de realiteit van ons onderwijssysteem een ander verhaal, een verhaal waarin diepgewortelde institutionele segregatie een sluimerend gif is dat elke poging tot werkelijke inclusie ondermijnt. De recente berichtgeving over ‘Geen passende lesmethodes in het speciaal onderwijs’, waarin 16-jarigen noodgedwongen uit groep 3-boeken leren, is niet zomaar een anekdote. Het is een pijnlijk duidelijk bewijs van hoe versnipperd ons onderwijslandschap en -systeem opereert, en hoe dit leidt tot ongelijkheid en onbenut potentieel. Institutionele segregatie manifesteert zich in het Nederlandse

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De knuppel of de handschoen

In de hedendaagse discussie over inclusief onderwijs hoor ik vaak krachtige en emotionele argumenten. Maar het is essentieel wanneer je inclusie in het onderwijs wilt begrijpen, om dit vanuit een abstract en feitelijk perspectief te beschouwen. Inclusie is niet alleen een moreel appèl, gericht op het zien van het potentieel van het kind en het bieden van evenwaardige kansen voor elk kind, maar de realiteit is complex en vraagt om een kritische blik. Gisteren las ik een tekst op LinkedIn, van een autoriteit op het gebied van gedragsproblemen. De schrijver wierp licht op de uitdagingen die leraren tegenkomen in hun

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De gemeenschapsschool #1 De Pedagogische Opdracht

In de levendige gangen van basisschool De Barricade klopt een ander ritme. Deze school is niet louter een gebouw met klaslokalen, maar ademt als een soort levend organisme. Het is een hechte gemeenschap waar ieder kind, iedere leraar, iedere ouder en iedere (externe) professional een onmisbare cel vormen. Eva, de intern begeleider had eerder jarenlang elders gezien hoe individuele problemen geïsoleerde frustraties konden veroorzaken, het gevoel van onmacht. Of zelfs collectieve handelingsverlegenheid. En het waren de handelingsplannen en later toelaatbaarheidsverklaringen die als een ziekte het gezonde gedrag en kwaliteiten van een kind ondermijnde. Ook de psychologen Rosenthal en Jacobson zouden

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Een klik met ieder kind

“Soms klikt het gewoon niet met iemand,” hoor ik de ouder zeggen. Met een: “Ik heb dat op mijn werk ook wel eens,” wordt enige ruimte om nog een vraag te stellen mij ontnomen. De ouder probeert het oordeel dat hun kind van de nieuwe leraar heeft te legitimeren. Een leraar die alles heeft geprobeerd om het kind een positief gevoel van relatie te laten ervaren. En tegen muren opliep. Het moet wel van twee kanten komen. Soms is er wel een klik, maar wanneer er gestuurd wordt op verwachtingen, komt de leraar te dicht bij de kwetsbaarheid van het

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Gunnen uitvechten in de media

Het was me een weekje wel. De verkiezingen op hoogspanning, met een Trumpiaanse nasleep over de uitslag. En over de mogelijk eerste homoseksuele premier. Je zou het niet verwachten hier in Nederland. Maar ook inclusie was vorige week als opiniestuk en een daarop volgende reactie een actueel thema in de media. Wat de analogie tussen de verkiezingen en inclusie is? Dat zowel ons land, als onze opvattingen nogal verdeeld zijn. Van optimisme tegenover uiterst rechts, van ‘inclusie dichtbij’ tot ‘inclusie is slecht onderwijs voor iedereen’. Ergens toch goed uitgekiend dat ik juist die week startte een nieuw micro-blog op Instagram. Alsof dit

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Teleurstelling naast me neerleggen

Een tijd geleden kon ik me enorm frustreren over het gebrek aan begrip over of rondom inclusief onderwijs. De gevarieerde samenleving is in Nederland een feit (van Houten, 2004), evenals dat we het als samenleving enorm lastig vinden om te leren omgaan met deze diversiteit. Om grip of begrip te krijgen zijn we in de jeugdzorg en het onderwijs al vanaf 1920 een nieuw psychiatrisch perspectief gaan ontwikkelen op de opvoeding, medicalisering dat in de slipstream volgde. In 1949 werden de LOM-scholen gecreëerd, scholen voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden. En net als bij een ‘time-out’ in een school: Wanneer

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Het alternatief voor straffen #2

De eerste week van het nieuwe jaar is voorbij gevlogen. Het is ergens verwonderlijk en tegelijkertijd ‘bizar’ hoe snel er weer wordt meegegaan in de snelheid der dingen. Zo links en rechts hoor ik dat van een vakantiegevoel na de eerste dag eigenlijk al geen sprake meer was. Voor de een is het de waan van de dag, voor een ander zijn het zaken die er nog van voor de kerstvakantie lagen, en voor weer een ander -die alles had afgerond- komen er weer nieuwe opdrachten bij. Snelheid als thema, terwijl deze winterse periode juist een periode zou moeten zijn

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Het alternatief voor straffen #1

De vakantie is voorbij, de nieuwjaarswensen zijn uitgedeeld en je staat op het punt om te beginnen met de dag. En zoals na iedere vakantie ligt de focus weer voor even op ‘de gouden weken’ (zilver, of brons…). Binnen jouw school weet je wat dit inhoudt, er ligt namelijk een plan met visie, leidende principes en werkwormen. Maar jij weet beter. Jouw klaslokaal is tenslotte een oefenplaats waar kinderen de vrijheid hebben om te mogen oefenen met het maken van fouten! Want jij weet dat de kinderen een aantal weken in een ander omgeving hebben geleefd, maar waarbij jij niet

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

Oplopen

Een jaar eerder sloot ik mijn onderwijsmoment van 2023 af met dat ik wel even met de directeur kon meelopen. Ik voegde eraan toe wat ik in schooljaar 22-23 gemist had: tijd maken om elkaar te leren kennen, het beschouwen van de huidige schoolsituatie, het afstemmen wat iedere onderwijsprofessional van wie nodig heeft, en het samen delen van de passie om sterk onderwijs te bouwen. Want dat schooljaar hoorde ik de opmerking ‘ik wist niet dat je dit ook kon’ op mij afgevuurd worden!? Het oordeel en vinden van was merkbaar in de toon en non-verbale communicatie van de boodschap.

Lees meer »