Onderwijspraktijk

De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Geen protocol, een omgangsmanifest

Op De Barricade, daar waar elk verhaal telt, was er geen gedragsprotocol. In plaats daarvan lag er het Omgangsmanifest. Het was geen lijst met verboden en geboden, maar een levende leidraad, geboren uit diepgaande gesprekken over hoe ze, als gemeenschap en inclusief met elkaar wilden omgaan. Jarenlang had Eva gestreden tegen de verstikkende invloed van protocollen. Zij geloofde stellig, gevoed door haar liefde en begrip voor de pedagogiek, dat onderwijs fenomenologisch van aard is. “Geen enkel moment of situatie is hetzelfde,” herhaalde ze vaak, “en elk kind verdient een respons die past bij dat moment, niet bij een vooraf opgesteld

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De gemeenschapsschool #2

In de levendige gangen van basisschool De Barricade klopt een ander ritme. Deze school is niet louter een gebouw met klaslokalen, maar ademt als een soort levend organisme. Het is een hechte gemeenschap waar ieder kind, iedere leraar, iedere ouder en iedere (externe) professional een onmisbare cel vormt. De directeur had na jarenlange ervaringen op verschillende scholen, vanuit verschillende onderwijsconcepten, ervaren dat een goede start op school geen sinecure is. Steeds meer jonge kinderen zag hij met een ‘achterstand’ aan de kleuterschool beginnen. En hij gruwelde dat woord overigens, omdat het even paradoxaal als omstreden is: Het woord wekt volgens

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Valkuilen van de beginnende leraar #1

Elk schooljaar verwelkomen we een nieuwe generatie leraren. Ze stappen de school binnen met een hoofd vol theorie en een hart vol idealen, klaar om het verschil te maken. Maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. De beginnende leraar stuit al snel op onverwachte valkuilen: van pedagogisch-didactische onzekerheden tot het omgaan met complexe klassensituaties. Vaak voelen ze zich minder effectief dan hun ervaren collega’s, en worstelen ze met het ontwikkelen van een zelfverzekerde houding voor de groep. En juist in deze cruciale fase is structurele ondersteuning geen luxe, maar een absolute noodzaak. We kunnen het ons in het onderwijs niet veroorloven

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

School houden, voor de klas staan

Meester Leo voelde een knagende onrust. Ergens een goed willen doen. Hij wilde zó graag dat de kinderen het begrepen, dat hij soms de grenzen van zijn eigen pedagogische rol overschreed. Bij Amin, die moeite met rekenen had, had meester Leo zonder dat hij het zelf doorhad veel voorgezegd. Daardoor ontstond er ook de verleiding bij andere kinderen, die niet stopte met om de meester vragen. Amin volgde meester Leo’s wil, niet die van zichzelf. De wil om het te begrijpen stond enorm op spanning, en het lag misschien wel niet aan het rekenen. Het zó graag willen controleren zorgde

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

De gemeenschapsschool

In de levendige gangen van basisschool De Barricade klopt een ander ritme. Deze school is niet louter een gebouw met klaslokalen, maar ademt als een soort levend organisme. Het is een hechte gemeenschap waar ieder kind, iedere leraar, iedere ouder en iedere (externe) professional een onmisbare cel vormen. Eva, de intern begeleider had eerder jarenlang elders gezien hoe individuele problemen geïsoleerde frustraties konden veroorzaken, het gevoel van onmacht. Of zelfs collectieve handelingsverlegenheid. En het waren de handelingsplannen en later toelaatbaarheidsverklaringen die als een ziekte het gezonde gedrag en kwaliteiten van een kind ondermijnde. Ook de psychologen Rosenthal en Jacobson zouden

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Imperfectie als drijfveer

De klas zoemde zachtjes. Een mengeling van krassende potloden, gefluisterde vragen, wat hoesten en het zachte getik van de klok. De meester glimlachte. Niet lang geleden had deze kakofonie hem nog de stuipen op het lijf gejaagd, maar nu hoorde hij er de potentie in. De potentie van groei, van verwondering, en van begrip. Het was de ‘imperfectie-opdracht’ geweest die alles veranderde. Niet langer zocht hij naar perfecte antwoorden, naar keurig opgelijnde resultaten. In plaats daarvan had hij zijn kinderen gevraagd hun fouten te omarmen. Niet als teken van falen, maar als bron van leren. Van nieuwe inzichten. Een rekensom

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Een klik met ieder kind

“Soms klikt het gewoon niet met iemand,” hoor ik de ouder zeggen. Met een: “Ik heb dat op mijn werk ook wel eens,” wordt enige ruimte om nog een vraag te stellen mij ontnomen. De ouder probeert het oordeel dat hun kind van de nieuwe leraar heeft te legitimeren. Een leraar die alles heeft geprobeerd om het kind een positief gevoel van relatie te laten ervaren. En tegen muren opliep. Het moet wel van twee kanten komen. Soms is er wel een klik, maar wanneer er gestuurd wordt op verwachtingen, komt de leraar te dicht bij de kwetsbaarheid van het

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

Oplopen

Een jaar eerder sloot ik mijn onderwijsmoment van 2023 af met dat ik wel even met de directeur kon meelopen. Ik voegde eraan toe wat ik in schooljaar 22-23 gemist had: tijd maken om elkaar te leren kennen, het beschouwen van de huidige schoolsituatie, het afstemmen wat iedere onderwijsprofessional van wie nodig heeft, en het samen delen van de passie om sterk onderwijs te bouwen. Want dat schooljaar hoorde ik de opmerking ‘ik wist niet dat je dit ook kon’ op mij afgevuurd worden!? Het oordeel en vinden van was merkbaar in de toon en non-verbale communicatie van de boodschap.

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

Dag van de leraar, een ode

LEES DIRECT HET ARTIKEL Wereldwijd is het vandaag de Dag van de Leraar!En voor iedere leraar die óók een pedagogisch oplaadpunt is (of wil -leren- zijn), deel ik een deel van een speciaal artikel. Ooit opgetekend door Geert Bors, maar nog dagelijks in mijn onderwijspraktijk voelbaar. Bij mezelf als statement en in mijn handelen, maar meer nog in het zichtbare potentieel van mijn collega leraren. Sommigen van hen worstelen (nog) met ‘het elastiek’ en meer nog met het elastiek in zichzelf. Het doet steeds de woorden van Erich Fromm in mijn achterhoofd afspelen: “Only the person who has faith in

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Onderwijs ontrafeld #1 Start schooljaar

Mensen die in het onderwijs werken weten dat het een complex vak is! In de ‘staan voor-week’ (te lezen in het vorige blog) duik je met jouw doelen en reflecties het nieuwe schooljaar in. En zet je jouw intenties. Scholen als collectief vliegen zo’n voorbereidingsweek heel verschillend aan: Op de ene school is er veel ruimte om je professionele autonomie te pakken en jezelf voor te bereiden, op de andere school is de gehele week volgepland met studiemomenten, vergaderingen en/of leerteams. Zowel organisatorische, pedagogische als ook didactische speerpunten staan deze week centraal. Evenals verwachtingen: Van het leidinggevend team wordt verwacht

Lees meer »