reflectie

De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Het zuivere gesprek

Eva keek Minke indringend aan. “Minke, we moeten de pedagogische driehoek herstellen, weer rondmaken, en dat begint met een zuiver gesprek. De ouders van Tim hadden het ongemak van hun zoon niet alleen moeten ’teruggeven’ in de vorm van kritiek. Zij hadden Tim moeten leren om zelf, eventueel met hun ondersteuning, zich uit te spreken naar jou. Alleen dan had Tim jouw werkelijke intentie gezien, en had jij je niet hoeven te verdedigen.” Minke knikte langzaam. Ze begon te begrijpen wat Eva bedoelde. Het ging niet om wie gelijk had, maar om het herstellen van de verbinding. Oftewel, het herstel

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Bang voor ouders

De recente woordenwisseling met de ouders van Tim zoemde nog na in Minke’s hoofd. Wat zij bedoelde als een oprechte, bemoedigende reactie op Tims onduidelijke buikpijn – “Dan kan ik er niet zoveel mee” – was in het verkeerde keelgat geschoten. Tim had het opgevat als een aanval, een kleinerende opmerking. De ouders van Tim hadden haar dat tijdens het gesprek pijnlijk duidelijk gemaakt. Minke had zich verdedigd door haar intenties uit te leggen, maar het ongemak bleef hangen. Ze zou het met Tim gaan bespreken. Een week later diende er zich een vergelijkbaar scenario zich aan. Tim, die de

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

De 25 lessen van 2025

In mijn dagelijkse werk als (inclusie)pedagoog, zowel op de twee scholen waar ik vast werkzaam ben als tijdens de diverse trajecten van teamtraining en co-teaching die ik elders begeleid, kom ik dagelijks in aanraking met de dynamiek en de uitdagingen van het onderwijs. Want onderwijs is een dynamisch en een uitdagend vak, gevuld met momenten van diepe verbinding, onverwachte leerervaringen en de constante drang om het potentieel van elk kind (of lees ‘jongere’) zichtbaar te maken. Uit al deze waardevolle ervaringen, observaties en gesprekken heb ik 25 essentiële lessen gedestilleerd. Deze lessen zijn specifiek gericht aan jou, de leraar (of

Lees meer »
De Inclusieve School
Ronald Heidanus

Valkuilen van de beginnende leraar #1

Elk schooljaar verwelkomen we een nieuwe generatie leraren. Ze stappen de school binnen met een hoofd vol theorieën en een hart vol idealen, klaar om het verschil te maken. Maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. De beginnende leraar stuit al snel op onverwachte valkuilen: van pedagogisch-didactische onzekerheden tot het omgaan met complexe klassensituaties. Vaak voelen ze zich minder effectief dan hun ervaren collega’s en worstelen ze met het ontwikkelen van een zelfverzekerde houding voor de groep. En juist in deze cruciale fase is structurele ondersteuning geen luxe, maar een absolute noodzaak. We kunnen het ons in het onderwijs niet veroorloven

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

De nieuwe trend

Mijn oog viel deze week op drie verschillende berichten uit drie verschillende landen. Een eenzelfde boodschap verbond ze alle: ‘Het onderwijs faalt niet vanwege de leraren. Het faalt door wat er van hen verwacht wordt, namelijk dat zij vertrouwenspersonen, bemiddelaars, maatschappelijk werkers, sociaal werkers, verzorgers, wonderdoeners én dus ook leraar zijn. En waar tegelijkertijd vlekkeloze toetsresultaten verwacht worden!?’ Logisch dus dat kinderen een enorme spanning ervaren bij leraren, in een tijd waar vergelijken ook nog eens hoogtij viert en geduld een vergeten goed is. Deze spanning vertaalt zich in wat men als probleemgedrag kadert. En dat moet buiten de klas

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Het gevolg van de geslepen punt

In de groep van meester Patrick, waar verantwoordelijkheid nemen geen bijzaak was, bereidde groep 7-8 zich voor op het spellingsdictee. Patrick had de afgelopen weken intensief gecoacht op het belang van goede voorbereiding: “Je gaat tenslotte voor je eigen ontwikkeling,” hamerde hij keer op keer. De spullen op orde hebben was daarbij een cruciaal onderdeel. Farid, echter, zat met een potlood waarvan de punt niet geslepen was. Meester Patrick, trouw aan zijn principe om gedrag consequent te spiegelen, had geen mededogen. Hij stuurde Farid op zijn eigen verantwoordelijkheid om voorbereid te zijn. Zonder uitstel begon Patrick het dictee. Een signaal

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

De staan voor-week

De komende weken starten scholen met een voorbereidingsweek, vaak ‘voorweek’ of ‘nul-week’ genoemd. Deze periode is bedoeld om jezelf als onderwijsprofessional, samen met je team, goed voor te bereiden op het nieuwe schooljaar. Vakantie is er natuurlijk om even los te komen, te ontspannen en tijd met dierbaren door te brengen, maar het is ook een uitgelezen moment om te reflecteren op het afgelopen schooljaar: wat ging er goed en wat wil je anders of beter doen? In de luwte kun je in je eigen tempo nieuwe doelen formuleren. Door het verstrijken van de dagen in een andere omgeving ontstaan

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

Kun je even meelopen

Zoals de afgelopen jaren gebruikelijk, teken ik aan het einde van het jaar een onderwijsmoment op. Juist zo’n decembermaand geeft ruimte voor bezinning. Reflectie. Vorig jaar moest ik helaas verstek laten gaan. Of ja, moest is misschien wel wat zwaar aangezet. Toch had ik een jaar eerder niet de mentale ruimte om mijn onderwijsmoment woorden te geven. Er zou te veel emotie in mijn schrijven hebben gezeten. Dus neem ik in mijn onderwijsmoment nu het vorige jaar maar even mee als inleiding…  Want er is namelijk nogal wat gebeurd.  Dan doel ik niet op de prachtige reis naar Reggio Emilia met het

Lees meer »
De Inclusiepedagoog
Ronald Heidanus

Kladpapier, en het stellen van kaders

Soms is het stellen van kaders essentieel. Een kader binnen en rondom Tijd, Ruimte en Criteria. Vooral bij kinderen die zich de belangrijke stappen om een strategie te doen slagen nog niet eigen hebben gemaakt. Als co-teacher zie ik het gebeuren dat de jongen zonder kladpapier zijn rekensommen wil gaan maken, maar daar duidelijk nog niet aan toe is gezien de antwoorden. ‘Is het misschien handig om er een kladpapiertje bij te pakken?’ Soms is het sturen vanuit kaders essentieel… ‘Is het misschien handig om er een kladpapiertje bij te pakken?’ Het is de leraar die het aan het kind

Lees meer »
Onderwijs
Ronald Heidanus

Vallen om weer op te staan

‘Wat zouden de sterren denken als ze mensen zien vallen?’ Het waren de woorden die me als puber uit het raam deden staren. Staren wanneer de les mij niet kon boeien. Woorden die in mijn agenda prijkten. Ze deden me verwonderen. Ik kon uren filosoferen over de betekenis van deze woorden. Toen. En nu lag ik daar. Zelf. Plat in het gras. Voorafgaand aan een eerdere salto over mijn stuur. En schuiver op het harde asfalt. Het werd ingeleid doordat de ketting van mijn racefiets van het grootste voorblad naar het kleinste voorblad sprong. Gelanceerd werd ik. Tegelijkertijd en in

Lees meer »